UCHWAŁA NR XXIV/148/16

Rady Miejskiej w Bolkowie

z dnia 30 listopada 2016 r.

w sprawie przyjęcia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Gminy Bolków na 2017 r.

Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446 z późn.zm.), art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2016 r. poz. 487 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r. poz. 224 z późn. zm.) Rada Miejska w Bolkowie uchwala, co następuje:

§ 1. Przyjmuje się do realizacji Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Gminy Bolków na 2017 r. w brzmieniu określonym w załączniku do niniejszej uchwały.

§ 2. Burmistrz Bolkowa, w terminie do 31 marca 2018 r., przedłoży Radzie Miejskiej w Bolkowie sprawozdanie z realizacji Programu, o którym mowa w § 1 uchwały.

§ 3. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Bolkowa.

§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodnicząca Rady

mgr Jolanta Majtczak

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXIV/148/16

Rady Miejskiej w Bolkowie

z dnia 30 listopada 2016 r.

PROGRAM PROFILAKTYKI
I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
I NARKOMANII DLA GMINY BOLKÓW
NA ROK 2017

I. Wprowadzenie.

Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii na rok 2017, zwany dalej „Programem”, to kontynuacja działań realizowanych w poprzednich latach w gminie Bolków. Określa lokalną strategię w zakresie profilaktyki oraz minimalizacji szkód społecznych i indywidualnych wynikających z używania alkoholu oraz innych substancji odurzających.

Program jest częścią Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Bolków na lata 2014-2020 oraz określa strategiczne cele i zadania wynikające z art. 4¹ ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm). Zgodnie z treścią tej ustawy zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności: tworzenie warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokajanie motywuje powstrzymywanie się od spożycia alkoholu; działalność wychowawczą i informacyjną; ograniczanie dostępności alkoholu; leczenie, rehabilitację i reintegrację osób uzależnionych od alkoholu; zapobieganie negatywnym następstwom nadużywania alkoholu i ich usuwanie oraz przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Program zawiera równocześnie zadania z obszaru profilaktyki narkomanii zapisane w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r. poz. 224 ze zm.). Program w swej konstrukcji merytorycznej jest tożsamy z założeniami Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

Działania zaplanowane w niniejszym Programie są adresowane do wszystkich mieszkańców gminy, również do tych, którzy nie sięgają po alkohol i inne substancje psychoaktywne. Głównym podmiotem oddziaływań przedstawionych w Programie jest rodzina jako najważniejsze środowisko w życiu człowieka kształtująca osobowość, system wartości, poglądy, styl życia, a także dzieci w niej wychowywane. W roku 2017 szczególny nacisk zostanie położony na zwiększenie kompetencji wychowawczych zarówno rodziców i opiekunów prawnych dzieci i młodzieży, jak i nauczycieli.

Program został skonsultowany z przedstawicielami instytucji realizującymi poszczególne jego elementy i uzyskał ich pozytywną opinię.

II. Diagnoza, rozmiary.

Do opracowania Programu wykorzystano lokalną diagnozą problemów społecznych przeprowadzoną przez firmę zewnętrzną na terenie gminy Bolków: wśród mieszkańców w miesiącu lutym 2015 r. oraz wśród różnych grup uczniów we wrześniu 2015 roku. W badaniu dorosłych osób oraz dzieci i młodzieży uwzględnione zostały takie obszary jak: problem alkoholowy, problem nikotynowy, problem narkotykowy, zjawisko przemocy na ternie szkoły oraz w domu. Całościowy raport z diagnozy społecznej dostępny jest na stronie: www.gmopsbolkow.pl lub w siedzibie GMOPS-u w Bolkowie.

Z przeprowadzonego badania zostały wyciągnięte następujące wnioski:

1. Dane uzyskane dzięki badaniu młodzieży szkolnej pokazały, że na problem alkoholowy narażeni są przede wszystkim uczniowie szkół ponadgimnazjalnych. Spośród nich 79,2% deklaruje, że młodzież w ich otoczeniu spożywa napoje alkoholowe.

2. Alkohol spożywany jest przez osoby niepełnoletnie najczęściej na świeżym powietrzu lub dyskotekach i imprezach. Są to miejsca, gdzie młodzież ta powinna znajdować się pod opieką osób dorosłych. Jednocześnie stanowi to rekomendację dla służb policji, by częściej monitorowali te miejsca na terenie gminy, ze szczególnym wyczuleniem na obecność osób niepełnoletnich.

3. Niepokojący jest odsetek odpowiedzi wskazujących, że młodzież pije alkohol w domu – 43,7% oraz podczas wycieczek szkolnych – 30,2%. Wskazuje to na potrzebę kierowania działań profilaktycznych nie tylko bezpośrednio do młodzieży ponadgimnazjalnej narażonej na problem z substancjami psychoaktywnymi, ale również do ich rodziców, opiekunów oraz nauczycieli szkolnych.

4. Najczęściej wskazywanym powodem sięgania po alkohol przez młodzież jest przede wszystkim chęć zaimponowania innym oraz osiagnięcie lepszego nastroju i dobrej zabawy. Wskazuje to na potrzebę działań profilaktycznych skierowanych do uczniów, które mogłyby uświadomić im negatywne konsekwencje spożywania alkoholu w młodym wieku. Najrzadziej wskazywane są negatywne motywacje, np. traktowanie alkoholu jako sposobu na zapomnienie o problemach.

5. 48,3% respondentów szkoły ponadgimnazjalnej jest zdania, że młodzież niepełnoletnia może bez problemu zdobyć alkohol na terenie miejsca zamieszkania. Ponad 41,6% korzysta z pomocy starszych kolegów, a 12,5% prosi o pomoc obce osoby znajdujące się w pobliżu sklepu. Stan taki wskazuje na potrzebę prowadzenia szkoleń dla osób korzystających z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Celem oddziaływań szkoleniowych powinno być podniesienie świadomości w obszarze szeroko pojętych skutków sprzedaży alkoholu osobom nieletnim.

6. Zebrane dane wskazują na potrzebę przeprowadzenia działań profilaktycznych odnośnie problemu uzależnienia od alkoholu, które pozwoliłyby na obalenie popularnych przekonań i stereotypów związanych z alkoholem i chorobą alkoholową.

7. Tak jak w przypadku problemu alkoholowego, uczniowie szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych narażeni są również na problem nikotynowy. Wśród uczniów gimnazjum 12,2% deklaruje, że mają kontakt z papierosami i pali je od czasu do czasu lub regularnie. Największy problem jest w klasach ponadgimnazjalnych, gdzie 44,3 % deklaruje palenie papierosów. Pojawiły się też sygnały w szkołach podstawowych, gdzie od 1 do 3% uczniów próbowało już palić papierosy.

8. 8% gimnazjalistów oraz 5% uczniów szkoły podstawowej wskazało, że miało kontakt z narkotykami lub dopalaczami. Największy problem z narkotykami i dopalaczami jest zauważalny w szkole ponadgimnazjalnej, przyznaje się do brania tych substancji ponad 26,% ankietowanych. Należy zastanowić się nad prowadzeniem działań zapobiegawczych w tym obszarze, nie tylko związanych z przekazywaniem informacji i uzupełnianiem wiedzy uczniów, ale przede wszystkim kształtowania prawidłowych postaw wobec szkodliwości tych środków i odpowiedzialności za podejmowane działania.

9. Badanie pokazało dużą rolę telewizji i Internetu w kształtowaniu postaw i opinii względem substancji odurzających. Stosunkowo duży odsetek uczniów wskazuje również szkołę jako źródło wiedzy na ten temat, co stanowi przesłankę do prowadzenia działań edukacyjnych i profilaktycznych za pośrednictwem szkoły.

10. Gmina powinna wspierać edukację i szkolić osoby pracujące zawodowo z dziećmi i młodzieżą. Zebrane dane pokazały, że uczniowie poszukiwaliby pomocy w razie trudnych sytuacji wśród pracowników placówek szkolnych. Warto zaznaczyć, że w programy profilaktyczne na terenie szkół podstawowych oraz gimnazjum powinni być również zaangażowani nauczyciele.

11. Istnieje potrzeba prowadzenia cyklicznych szkoleń z grupą największego ryzyka narażenia na kontakt z substancjami psychoaktywnymi (najstarszymi uczniami), uświadamiania skutków zażywania narkotyków lub dopalaczy oraz przekazywania profesjonalnej wiedzy na temat uzależnień.

12. Co piąty uczeń z każdej badanej grupy szkół ma doświadczenie ze zjawiskiem przemocy.  W tym obszarze również należy prowadzić działania profilaktyczne np. przeprowadzać spotkania z młodzieżą szkolną mające na celu przekazanie wiedzy na temat możliwości reagowania na zauważenie zachowań agresywnych.

13. Działania profilaktyczne na terenie gminy Bolków powinny mieć charakter długofalowy i wieloobszarowy.

Gmina Bolków w liczbach.

Gminę Bolków zamieszkuje ogółem 10.494 mieszkańców (stan na dzień 31.08.2016 r) miasto – 5.028, teren wiejski – 5.466.

Liczba mieszkańców gminy z podziałem na lata

Rok 2014

Rok 2015

Rok 2016

10713

10579

10494

Źródło: Urząd Miejski w Bolkowie

Liczba wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w poszczególnych kategoriach w latach 2014 – 2016

Kategoria

Rok

2014

Rok

2015

Rok

2016

Do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwo

15

10

6

Powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu

11

8

4

Powyżej 18% zawartości alkoholu

9

9

4

Łącznie

35

27

14

Źródło: Urząd Miejski w Bolkowie

Liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych w gminie Bolków


Ogółem

Sklepy

Lokale gastronomiczne

Dopuszczalna liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych

100

50

50

2014r.

45

28

17

2015r.

48

30

18

2016r.

42

27

15

Źródło: Urząd Miejski w Bolkowie

Naruszanie prawa i porządku publicznego w związku z nadużywaniem alkoholu i narkotyków.

Obszary:

2014 r.

2015 r.

I-IX 2016 r.

Zatrzymanie kierowców w stanie nietrzeźwości

11

23

14

Ujawnione wykroczenia pod wpływem alkoholu

147

125

25

Ujawniony nielegalny handel alkoholem

0

0

0

Ilość dowiezionych osób do izb wytrzeźwień/Policyjnego pomieszczenia dla osób zatrzymanych w celu wytrzeźwienia

91

48

24

Liczba nieletnich podejrzanych o popełnienie przestępstwa pod wpływem alkoholu

0

0

0

Liczba ujawnionych nietrzeźwych nieletnich

0

0

0

Kary za spożywanie alkoholu w miejscach objętych zakazem

118

143

83

Liczba osób zatrzymanych za posiadanie narkotyków

9

15

9

Interwencje, w tym z zastosowaniem procedury ,,Niebieskiej karty”

6

24

15

Źródło: Komisariat Policji w Bolkowie

Zasoby lokalne umożliwiające prowadzenie działalności profilaktycznej i naprawczej w gminie Bolków

1. Gminno – Miejska Komisja Rozwiązywania problemów Alkoholowych w Bolkowie

2. Gminno – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bolkowie

3. Gminno – Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Bolkowie

4. Punkt Konsultacyjny w Bolkowie

5. Grupa AA

6. Zespół Interdyscyplinarny

7. Kuratorzy społeczni

8. Świetlice wiejskie na terenie gminy Bolków

9. Świetlica Socjoterapeutyczna w Bolkowie

10. Komisariat Policji w Bolkowie

11. Biblioteka Publiczna w Bolkowie

12. Parafie rzymskokatolickie znajdujące się na terenie gminy Bolków

III. Cele i zadania Programu.

1. Cel główny Programu.

Ograniczanie rozmiaru szkód związanych z nadużywaniem alkoholu, spożywaniem środków odurzających oraz działania zapobiegawcze i prewencyjne w celu zmniejszenia skutków negatywnych zjawisk społecznych.

2. Cele strategiczne.

2.1 Zmniejszanie rozmiarów problemów alkoholowych i narkotycznych, które aktualnie występują.

2.2 Zapobieganie powstawaniu nowych problemów.

2.3 Zwiększanie zasobów niezbędnych do radzenia sobie z już istniejącymi problemami.

3. Cele szczegółowe.

3.1 Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych

Zadania:

1. Zapewnienie ciągłości funkcjonowania Punktu Konsultacyjnego w Bolkowie poprzez finansowanie działalności terapeutów.

2. Kierowanie osób nadużywających alkoholu do Poradni Zdrowia Psychicznego funkcjonującej przy Poradni Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Współuzależnienia w Kamiennej Górze, celem podjęcia wspomagającego leczenia alkoholizmu.

3. Prowadzenie działalności informacyjnej dla mieszkańców gminy Bolków w zakresie dostępności pomocy terapeutycznej oraz placówek lecznictwa odwykowego m.in. poprzez rozprowadzenia broszur informacyjnych w tym zakresie

4. Dofinansowanie działalności Izby Wytrzeźwień w zakresie określonym ustawą.

5. Kierowanie osób nadużywających alkohol na badanie specjalistyczne w celu wydania opinii psychologiczno – psychiatrycznej, opłacenie opinii biegłego psychologa i biegłego psychiatry.

6. Współpraca z Sądem Rejonowym w Kamiennej Górze w zakresie zobowiązania osób uzależnionych do podjęcia leczenia odwykowego, pokrywanie opłat za złożenie wniosku do Sądu.

Wskaźniki realizacji zadania:

- liczba przyjętych osób przez terapeutów w Punkcie Konsultacyjnym,

- liczba osób skierowanych do Poradni Zdrowia Psychicznego,

- liczba osób przyjętych w Izbie Wytrzeźwień,

- ilość rozprowadzonych ulotek oraz broszur informacyjnych.

3.2 Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie.

Zadania:

1. Prowadzenie w Punkcie Konsultacyjnym w Bolkowie działalności informacyjnej i edukacyjnej oraz udzielanie pomocy psychospołecznej osobom współuzależnionym oraz ofiarom przemocy domowej.

2. Finansowanie badań psychologiczno – pedagogicznych dla uczniów z rodzin, w których występuje problem uzależnień.

3. Propagowanie procedury Niebieskiej Karty oraz współpraca z Zespołem Interdyscyplinarnym w Bolkowie.

Wskaźniki realizacji zadania:

- liczba osób korzystających z pomocy Punktu Konsultacyjnego,

- liczba założonych Niebieskich Kart,

- liczba wizyt oraz ilość przepracowanych godzin przez pedagogów i psychologów z Powiatowego Ośrodka Rozwoju Edukacji w Jaworze w szkołach w Bolkowie.

3.3 Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności wśród dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych.

Zadania:

1. Zapewnienie dzieciom i młodzieży dostępu do programów edukacyjnych, sportowych i profilaktycznych promujących wartościowy i zdrowy styl życia oraz uczących umiejętności potrzebnych do życia bez alkoholu, środków psychoaktywnych i przemocy.

2. Przeprowadzenie zajęć w przedszkolu oraz w szkołach podstawowych w temacie ,,Ochrona dzieci przed krzywdzeniem”.

3. Rozwijanie edukacji publicznej i szkolenie przedstawicieli różnych grup zawodowych w zakresie problemów alkoholowych, narkomanii, przemocy w rodzinie, problemów wychowawczych.

4. Rozwijanie profilaktyki rodzinnej, uczenie rodziców oraz opiekunów prawnych dzieci i młodzieży umiejętności wspierania abstynencji oraz wzmacnianie kompetencji wychowawczych rodziców i opiekunów.

5. Ograniczenie dostępu młodzieży do środków odurzających.

6. Przystąpienie do ogólnopolskiej kampanii ,,Zachowaj Trzeźwy Umysł”, z której materiały zostaną rozdysponowane do szkół oraz świetlicy socjoterapeutycznej z terenu gminy Bolków.

7. Finansowanie programów, warsztatów i ćwiczeń profilaktycznych dla dzieci i młodzieży realizowanych na terenie szkół.

8. Finansowanie profilaktycznych obozów dla dzieci i młodzieży.

9. Finansowanie programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieży w świetlicach wiejskich i szkolnych zgodnie ze złożonymi ofertami.

10. Finansowanie pozalekcyjnych zajęć sportowych z elementami profilaktyki dla dzieci i młodzieży z terenu gminy Bolków zgodnie ze złożonymi ofertami.

11. Prowadzenie działań związanych ze zwiększeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego i wyeliminowaniem z niego nietrzeźwych kierowców.

12. Prenumerata polecanego przez PARPA miesięcznika „Remedium" oraz "Świat Problemów"  poświęconego profilaktyce problemowej – pismo zawiera wskazówki dotyczące sporządzania oraz prowadzenia nowoczesnych programów profilaktycznych oraz sprawdzone metody pracy dostosowane do systemu edukacji.

13. Podnoszenie kwalifikacji członków Gminno-Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Bolkowie oraz realizatorów programów profilaktycznych poprzez finansowanie szkoleń oraz dofinansowanie dojazdów na szkolenie.

14. Prowadzenie księgozbioru z zakresu wiedzy o uzależnieniach i przemocy w rodzinie.

15. Prowadzenie edukacji społecznej poprzez rozpowszechnianie ulotek i informatorów adresowanych do mieszkańców gminy Bolków, dotyczących tematyki uzależnień oraz przemocy domowej, organizowanie konkursów na temat profilaktyki uzależnień.

16. Podejmowanie działań edukacyjnych skierowanych do sprzedawców napojów alkoholowych oraz działań dotyczących zakazu sprzedaży alkoholu osobom poniżej 18 roku życia.

17. Zakup nagród za udział w konkursach profilaktycznych przeprowadzanych w przedszkolu, szkołach na terenie gminy Bolków oraz konkursach profilaktycznych organizowanych dla wszystkich mieszkańców gminy Bolków.

Wskaźniki realizacji zadania:

- liczba osób uczestniczących w warsztatach i ćwiczeniach profilaktycznych,

- liczba osób uczestniczących w obozie profilaktycznym,

- liczba przeprowadzonych szkoleń oraz liczba osób uczestniczących w szkoleniach,

- analiza zadowolenia uczestników szkoleń z przeprowadzonych zajęć,

- analiza zadowolenia dzieci i młodzieży uczestniczących w zajęciach opiekuńczo – wychowawczych i sportowych z tematyki i sposobu prowadzenia zajęć,

- liczba osób korzystających z księgozbioru oraz liczba wypożyczonych książek,

- analiza skuteczności przeprowadzonego szkolenia dla sprzedawców tzw. ,,tajemniczego klienta”,

- liczba rozprowadzonych ulotek, broszur,

- liczba osób biorących udział w konkursach.

3.4 Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych.

Zadania:

1. Dofinansowanie zadań realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego, stowarzyszenia, osoby fizyczne..

Wskaźniki realizacji zadania:

- liczba uczestników zajęć i spotkań.

IV. Odbiorcy Programu.

Program adresowany jest do:

- osób mających czynny kontakt z substancjami uzależniającymi, osób współuzależnionych – w zakresie pomocy specjalistycznej,

- dzieci i młodzieży szkół podstawowych, gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej, rodziców, opiekunów, nauczycieli, reprezentantów innych grup społecznych - w zakresie zapobiegania alkoholizmowi, narkomanii oraz przemocy w rodzinie.

W związku z ciągle występującym w Polsce, a także w gminie Bolków, zjawiskiem  alkoholizmu i narkomanii, a co za tym idzie wzrostem zagrożeń dotyczących używania środków psychoaktywnych, kontynuując działania z lat poprzednich, w ramach realizacji Programu w 2017 r. za zadania priorytetowe uznaje się:

- działania mające na celu zwiększenie kompetencji wychowawczych rodziców, opiekunów, nauczycieli,

- działania profilaktyczne w postaci ćwiczeń i warsztatów psychoedukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży,

- działania profilaktyczne w postaci zajęć pozalekcyjnych wyraźnie promujących zdrowy i trzeźwy styl życia.

V. Źródło finansowania Programu.

Źródłem finansowania zadań określonych w Programie są dochody uzyskane z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Kierunki wydatkowania środków na realizację Programu określa załączony harmonogram.

VI. Zasady wynagradzania członków Gminno–Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Bolkowie.

Ustala się następujące zasady wynagradzania członków G-MKRPA w Bolkowie:

1. za udział w posiedzeniach członkom Gminno–Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Bolkowie przysługuje wynagrodzenie w wysokości 8%  brutto minimalnego wynagrodzenia za każde posiedzenie,

2. o liczbie posiedzeń decyduje przewodniczący Komisji uwzględniając wysokość przeznaczonych na ten cel środków określonych w harmonogramie wydatków,

3. należności będą wypłacane przelewem na wskazane konta, do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, na podstawie list obecności członków Komisji potwierdzonych przez przewodniczącego Komisji.

WYSPA